Paszport biologiczny to swoisty profil sportowca. Powstaje nie na podstawie pojedynczych badań, lecz w oparciu o serię testów krwi i moczu, pozwalających obserwować ewentualne zmiany chemiczne w organizmie. Dzięki temu każde poważniejsze anomalia mogą stać się powodem podejrzenia o nielegalny doping, nawet jeśli testy nie wykryją obecności konkretnego środka.
Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) wprowadziło ten program w 2011 roku, jednak 38-letni Ornelas jako pierwszy został na tej podstawie ukarany. Nieprawidłowości w jego organizmie stwierdzono już w maju ubiegłego roku, ale potem nastąpiło śledztwo i przesłuchania zainteresowanego.
Dopiero po tym IAAF poinformował o wykroczeniu portugalski związek, wnioskując od razu o czteroletnią dyskwalifikację. Biegacz ma prawo odwołać się od tej kary do Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu (CAS).
Pochodzący z Angoli Helder Mendes Abreu Ornelas był ósmy w mistrzostwach świata w biegach przełajowych w 2001 roku. Natomiast w maratonie zajął 15. pozycję w mistrzostwach Europy w 2006 r. Ma w dorobku dwa zwycięstwa w maratonach, odniesione w Mediolanie (2005) i Pradze (2007).
W tym roku paszporty biologiczne znajdą po raz pierwszy zastosowanie podczas igrzysk olimpijskich, które w dniach 27 lipca - 12 sierpnia odbędą się w Londynie.
